Χάρρυ Κλυνν - «Αν γινόταν η Φύση να μιμηθεί την Τέχνη ο κόσμος θα ήταν καλύτερος…»

Κάποτε διάβασα πως, το χιούμορ είναι το υγρό που προστατεύει τον εγκέφαλο από την επικίνδυνη βλακεία. Super εκδοχή, έτσι; Θα σας παρακαλέσω να σκεφτείτε πόσοι άνθρωποι υπάρχουν γύρω μας γνωστοί ή άγνωστοι, όπου μόλις τους σκεφθείτε, ζωντανεύει μέσα σας «ο μηχανισμός παραγωγής γνήσιου γέλιου και χαράς». Αν είστε τυχεροί, ίσως έχετε στη ζωή σας το πολύ έναν. Και τώρα θα πω ένα όνομα. Χάρρυ Κλυνν. Βλέπετε;

Είμαι σίγουρη πως, ο μηχανισμός, που λέγαμε πριν, ήδη ενεργοποιήθηκε. Και τον άνθρωπο αυτόν τον έχουμε όλοι μας. Χρόνια τώρα, ο επαναστάτης μέσω της πιο χαρούμενης οδού κύριος Χάρρυ Κλυνν –κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης- μας έδωσε άπειρες στιγμές γέλιου, κεφιού, κοινωνικού προβληματισμού και καυστικής σάτυρας με το σπινθηροβόλο ταλέντο του.

Μας έχει συνηθίσει σε εκπλήξεις καλλιτεχνικές ως one man show, ως ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, ως κωμικός σε πάμπολλες, απίστευτα επιτυχημένες live εμφανίσεις, ως τραγουδιστής -όχι μόνο για τις ανάγκες των επιθεωρησιακών του εσταντανέ αλλά και ως ευαίσθητος ερμηνευτής τραγουδιών του λατρεμένου του Πόντου και φυσικά ως σεναριογράφος, συνθέτης και στιχουργός των έργων που παραδίδει στο κοινό του (σας συνιστούμε μια ευχάριστη περιήγηση στο www.harry-klynn.gr).

Ο Χάρρυ Κλυνν μας αγαπά και κουβαλάει μιαν Ελλάδα αλλιώτικη και περήφανη γεμάτη ενστάσεις! Αγαπάει όλους τους ανθρώπους, είναι σίγουρο αυτό. Κανείς – όσο πηγαίο χιούμορ και να έχει- δεν αφιερώνει όλη του τη ζωή και την ενέργεια στο να προσφέρει το μεγαλύτερο δώρο στους άλλους: το γέλιο! Στην Αλεξανδρούπολη αυτόν το μήνα τον έφερε μια νέα αιτία καλλιτεχνική. Εξέθεσε έργα ζωγραφικής του στην Art Gallery της Αθανασίας Ταμπούρα - Πεφτουλίδου. Πίνακες που εκπέμπουν συναίσθημα, φως, χαρά της ζωής και αίσθημα οικειότητας. Όπως και το αειθαλές χιούμορ του.


K.M.: Κύριε Χάρρυ Κλυνν, είστε ο λατρεμένος κωμικός πολλών ανθρώπων διαφορετικής ηλικίας. Τα παιδιά μου, όταν σας πρωτοανακάλυψαν, έπαθαν τέτοια ψύχωση που έμαθα απ’ έξω και όλα τα υπόλοιπα νούμερα και τραγούδια σας, που δεν είχα προλάβει να μάθω παλαιότερα. ΟΚ γνωστά αυτά. Πώς, όμως, προέκυψε τώρα όλο αυτό με την ζωγραφική;

Όλα τα παιδιά ζωγραφίζουν (γελάει…). Εγώ μεγάλωσα σε τέτοιο περιβάλλον γεμάτο χρώματα, άλλωστε, ο πατέρας μου ήταν ζωγράφος και με ενθάρρυνε να εκφράζομαι δημιουργικά. Μερικοί γονείς αποτρέπουν τα παιδιά τους από το να ζωγραφίζουν, γιατί προτιμούν να τα οδηγήσουν σε πιο ρεαλιστικούς επαγγελματικά δρόμους. Αυτό είναι εγκληματικό.

K.M.: Όλα τα ταλέντα μαζεμένα στη δική σας προσωπικότητα, όμως. Χορός, κίνηση, σωματική και πνευματική έκφραση, ξεδιπλώνετε και αυτήν την πτυχή σας, τώρα…Είναι μόνον ότι σας χαρακτηρίζει ασίγαστο πάθος ή είναι η τέχνη επί συνόλω;

X.K.: Ζούμε στην εποχή της ειδικότητας. Έχουμε την τάση όλα να τα έχουμε σε κουτάκια. Ζούμε, κατ’ αρχήν, σ’ ένα σπίτι που είναι κουτάκι, βγαίνουμε απ’ αυτό για να μπούμε σ’ ένα άλλο κουτάκι, το αυτοκίνητό μας, για να πάμε σ’ ένα άλλο...το γραφείο μας. Αν ρωτούσε κανείς κάτι τέτοιο τον Μιχαήλ Άγγελο- δεν είναι ότι θέλω να συγκριθώ, εννοείται, απλά ως κοινό τρόπο δημιουργικής έκφρασης το αναφέρω- ή κάποιον αρχαίο ημών πρόγονο καλλιτέχνη, θα κοιτούσαν παραξενεμένοι, διότι παλαιότερα ήταν αδιανόητο να ασχολείσαι με την τέχνη, εν μέρει μόνο.

Όπως, και ήταν αδιανότητο ένας γιατρός να έχει, θεραπευτικά, την ευθύνη για ένα μικρό τμήμα μόνον του ανθρώπινου οργανισμού. Η τέχνη, ναι, είναι επί συνόλω. Ένας πίνακας έχει άμεση σχέση μ’ αυτό που λέμε ποίηση, μαθηματικά –μετράς σ’ ένα πίνακα π.χ.- όλα είναι σε ευγενή συνάρτηση μεταξύ τους και η ωφέλεια δεν έρχεται από ένα συγκεκριμένο πράγμα αλλά από την συνολική ανάγκη να παράγεις, να δημιουργείς, να ταράσσεις τα ύδατα με κίνητρο την τέχνη, διότι, όπως λέει κι ο Αριστοτέλης, δεν έχει αξία ένα έργο εάν δεν έχει μέγεθος, έκταση στη ζωή μας. Και βέβαια μπορούμε να κρίνουμε ένα έργο όχι κατ’ απολυτότητα αλλά κατά προσέγγιση, και το πιο σίγουρο μέτρο είναι η αντοχή του στο χρόνο. Όσο κι αν γεράσει ένα έργο-μαζί με την επιδερμίδα των ανθρώπων- και γίνει ερείπιο, αν αυτό το ερείπιο είναι ο Παρθενώνας, τότε σου κλέβει την καρδιά, εκ νέου κάθε φορά.

K.M.: Σας άκουσα να λέτε πριν ότι, αυτό που είναι πολύτιμο και πέρα από την επιφάνεια είναι τα συναισθήματα, και αυτά επιχειρείτε να απεικονίσετε στα έργα σας.

X.K.: Φυσικά. Η αλήθεια κρύβεται πίσω από την επιφάνεια. Το να είσαι ένας απλός παρατηρητής ή καταγραφέας του τι συμβαίνει γύρω είναι σημαντικό, βέβαια, αλλά το να μένεις εκτός, στην ασφάλεια της αποστασιοποίησης, δεν σε οδηγεί στον δρόμο της δημιουργίας ούτε στην πολυπόθητη «την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν» για την οποία μιλά ο Αριστοτέλης.

K.M.: Αλλάζουν οι άνθρωποι, κύριε Χάρρυ Κλυνν;

X.K.: Τα πάντα αλλάζουν. Το θέμα είναι προς ποια κατεύθυνση αλλάζουν και ποιες είναι οι συνισταμένες για να συμβεί αυτό. Δεν εννοούμε την εξωτερική εμφάνιση, βέβαια, αν και οι νοητικές διεργασίες είναι και σωματικές και το αντίστροφο. Όπως ένα τραύμα μπορεί να σου αλλάξει την ψυχοσύνθεση και να λες η ζωή μου πριν και μετά, έτσι και η πνευματική - συναισθηματική μας κατάσταση επηρεάζει τις σωματικές λειτουργίες μας. Πάντα υπάρχει και η άλλη πλευρά.

Ας πάρουμε αυτό που πετυχαίνω εγώ με τη σάτυρα. Το γέλιο μόνο του δεν μπορείς να το δεις απλά ως οργανική λειτουργία. Είναι σημαντική η βαθύτερη αιτία της παραγωγής του. Ιδιαίτερα η παραγωγή κοινωνικού γέλιου δεν είναι επιδερμική. Το γέλιο είναι ποινή! Οι άνθρωποι συναποφασίζουν ποιο είναι το μεμπτό, το γελοίο, το κοινωνικά κι αισθητικά απαράδεκτο και κατακριτέο και το καταδικάζουν στην ποινή του γέλιου. Και αυτό ακόμη επιφέρει αλλαγές από μόνο του. Το ίδιο συμβαίνει και με την τέχνη. Δεν ζωγραφίζεις κάτι για να το εκθέσεις σε μια αίθουσα τέχνης και αυτό είναι όλο. Πρέπει να το κουβαλάς μέσα σου και με άλλους τρόπους, να ανακαλύπτεις διαρκώς νέα πράγματα και να μάθεις να συμβιώνεις αρμονικά με ό,τι δημιουργείς. Να αλλάζεις μέσα από αυτή τη διαδικασία.

K.M.: Τι είναι καλλιτέχνης;

X.K.: Ο καλλιτέχνης είναι ο δεξιοτέχνης που μπορεί να βρει τις πολλαπλές αναγνώσεις και ακολουθεί μια τελετουργία. Ο ταυρομάχος για παράδειγμα, μπορεί και μ’ ένα πιστόλι να σκοτώσει τον ταύρο, όμως ακολουθεί όλη αυτή τη τελετουργική διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας ξεδιπλώνονται πολύπλοκες καταστάσεις. Η δεξιοτεχνία ανεβάζει τον πήχη. Ο Σολωμός, για παράδειγμα, χωρίς να γνωρίζει καλά την ελληνική γλώσσα έγραψε την εθνική μας κληρονομιά, ο Κάλβος χρησιμοποίησε την αρχαϊζουσα για να συγγράψει τα αριστουργήματά του, η ευαισθησία του Καρυωτάκη, οι φιγούρες του Τσαρούχη ή του φίλου μου του Φασιανού αποκαλύπτουν την μυθολογία των πραγμάτων. Πιστεύω ότι δεν γράφει ο άνθρωπος την ιστορία, αλλά η ιστορία γράφεται από μόνη της μέσα από τα έργα των ανθρώπων. Η ανάγκη που σε κάνει να ζωγραφίσεις έναν πίνακα δεν είναι για να τον πουλήσεις αλλά για να συμπληρώσεις ό,τι είσαι και ό,τι παράγεις να το κάνεις πιο πληθυντικό.

K.M.: Η σάτυρα είναι το δυνατό σας σημείο. Είναι εξαιρετικά δύσκολη η τέχνη του να εκτίθεται μπροστά σ’ ένα κοινό που περιμένει τα πάντα από τον stand up comedian. Από όλες τις μορφές καλλιτεχνικής έκφρασής σας, ποια είναι το αγαπημένο σας παιδί;

X.K.: Αυτό που λέμε ομαδική τέχνη, έχει άμεση σχέση με τις αντιδράσεις του κοινού όπου εκτίθεσαι και απαιτεί μεγάλη δεξιοτεχνία και όλες τις αισθήσεις σε εγρήγορση. Όλα συμβαίνουν εκεί και τότε και η επιτυχία ή η αποτυχία εισπράττεται άμεσα. Οι πιο μοναχικές μορφές τέχνης, η ζωγραφική ή η ποίηση, δεν προκαλούν άμεση αντίδραση, απλά υπάρχουν εκεί για να τις ανακαλύψει κανείς ή όχι. Γι’ αυτό και δεν έχουν διασυρθεί. Το θέατρο έχει, δυστυχώς, διασυρθεί γιατί έγινε επάγγελμα κι αυτό οδηγεί στην απώλεια της πρωτογενούς αίσθησης της δημιουργίας. Η ποίηση δεν ενδιαφέρει πολλούς κι αυτό είναι το «ευτύχημα». Δεν έχει ο ποιητής να μετρήσει το συμφέρον του αλλά ακολουθεί μια διαδικασία, που αρχίζει από τον εαυτό και τελειώνει στον εαυτό του.

K.M.: Πώς νιώθατε μικρό παιδί, κ, Χάρρυ Κλυνν; Πως φανταζόσασταν τον καλλιτέχνη δημιουργό;

X.K.: Για μένα ήταν και είναι Ιερόν Τέρας! Βλέπω τους δημιουργούς με δέος. Πάντα έτσι τους οραματιζόμουν. Ισως σας φανεί ακραίο αλλά εγώ πιστεύω πως η τέχνη είναι πολύ πιο όμορφη από τη φύση. Υπάρχει μια αφάνταστη αγριότητα και βία στη φύση. Δεν είναι όλα τόσο ειδυλλιακά. Αν γινόταν η φύση να μιμείται την Τέχνη ο κόσμος θα ήταν καλύτερος. Κι όλο αυτό περί ενστίκτου επιβίωσης εμένα μου προκαλεί μια αίσθηση πρωτογενούς βαρβαρότητας που με απωθεί. Το περιγράφω αυτό και σε βιβλία μου, ακριβώς για να δείξω πως τον αιμοβόρο, από τη φύση του, άνθρωπο μόνον η Τέχνη μπορεί να τον γαληνέψει. Το ίδιο συμβαίνει και με τα ζώα. Η φύση αποπνέει αυτή τη βαρβαρότητα, η Τέχνη όχι.

K.M.: Με την Τοπική Αυτοδιοίκηση τί σας έχει κάνει να ασχοληθείτε;

X.K.: Ε, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση εγώ λόγω Καλαμαριάς ασχολούμαι. Λόγω Ποντιακού Ελληνισμού και της θέρμης μου να αγωνιστώ για τους ανθρώπους. Αλλά, δυστυχώς, είναι για γέλια η Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως και το πολιτικό προσκήνιο που αποτελείται στο σύνολό του από ανθρώπους ανοήτους, απαίδευτους και συμφεροντολόγους. Αποπνέει δυσοσμία όλο αυτό. Υπάρχουν, βέβαια, εξαιρέσεις αλλά ο κανόνας είναι αυτός που περιγράφω. Ευθύνεται και η νοοτροπία του Έλληνα. Σ’ ένα τραγούδι μου λέω: «Ζωή του κλώτσου και του μπάτσου για ένα τριάρι κι ένα Datsun». Αυτό σημαίνει ότι γίνομαι ευτυχής, αν στείλω το παιδί μου στο Δημόσιο, έχω ένα κεραμίδι πάνω απ΄ το icona : συνέντευξη κεφάλι μου και μια πυλωτή για το αυτοκινητάκι μου.

Όλοι στην πολιτική προσπαθούν να προσεταιριστούν αυτό που δεν τους ανήκει. Πιστεύω ότι τα 400 χρόνια της οθωμανικής αυτοκρατορίας δεν μας έκαναν τόσο κακό όσο τα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση έως και επί των ημερών μας. Αν υπήρχε Νέμεσις και Θεία Δίκη, οι άνθρωποι αυτοί θα έπρεπε να πληρώσουν πολύ ακριβά αυτά τα εγκλήματα σε βάρος του ελληνικού λαού. Πρέπει να εξοστρακιστούν στο πυρ το εξώτερον και να μην έχουν καν την ελληνική ιθαγένεια. Μπροστά μας θα τα βρούμε όλα αυτά. Ο όλεθρος έρχεται. Ποιά θα είναι η εξέλιξη με την υπαγωγή μας στον έλεγχο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου; Δεν ξέρω κατά πόσον ο Έλληνας με την εφευρετικότητα και την αισιοδοξία που τον διακρίνει θα μπορέσει να ανταπεξέλθει τελικά με όλο αυτό, στο οποίο μας οδήγησαν. Εκεί πιά θα αντιμετωπίζουμε τις ουσιαστικές δυσκολίες που λέγονται επιβίωση.

K.M.: Θα ήθελα τη γνώμη σας για τον τόπο μας, που συχνά επισκέπτεσθε.

X.K.: Ο ευλογημένος αυτός τόπος θα έχει μεγάλα προβλήματα που δεν τα δημιουργούμε, βέβαια, εμείς οι πολίτες ούτε οι Θρακιώτες ειδικότερα, αλλά οι κρατούντες, που στην εξωτερική πολιτική που ασκούν τόσα χρόνια, δεν φέρθηκαν ποτέ δεόντως, όσον αφορά στην ευαίσθητη αυτή περιοχή. Έχει πολλούς «Εφιάλτες» αυτός ο τόπος ίσως γιατί γειτνιάζει με την Τουρκία. Σε κάθε έναν πατριώτη αντιστοιχούν δύο Εφιάλτες. Πρέπει να προσέξουμε πολύ. Η Θράκη έχει μεγάλο πρόβλημα αλλά μπορούμε να το αποτρέψουμε, αρκεί να το συνειδητοποιήσουν οι πολίτες.

K.M.: Νιώθετε ανατολίτης;

X.K.: Φυσικά. Όλοι νιώθουμε. Δεν θα μπορούσαμε να είμαστε δυτικοί. Η δυτική φιλοσοφία δεν είναι παρά ένα ψηφιδωτό προσαρμοστικότητας που είναι απόρροια της ανατολικής σκέψης και φιλοσοφίας και δεν υπήρξε άλλη τέτοια πρωτογενής σκέψη.

K.M.: Κατάγεστε από την Ανατολική Θράκη, τον Πόντο. Επισκέπτεσθε τα μέρη εκείνα;

X.K.: Στην Πατρίδα μου εγώ με βίζα δεν πάω! Εμείς οι Πόντιοι είμαστε εδώ φιλοξενούμενοι. Όταν τελειώσει αυτή η φιλοξενία, την οποίαν τιμούμε, βέβαια, και μάλιστα περισσότερο από όσο την τιμούν οι γηγενείς – δεν ξέρω και ποιοι ακριβώς είναι οι γηγενείς- θα επιστρέψουμε. Είναι αρχή μας. Αγαπάμε τα μέρη μας αλλά τουρίστες στην Πατρίδα μας εκεί δεν θα γίνουμε ποτέ.

K.M.: Σας ευχαριστούμε πολύ. Τις καλύτερες ευχές από το περιοδικό μας.

X.K.: Για το οποίο έχω να πω τα καλύτερα. Πολύ επιμελημένη έκδοση, με ενδιαφέρουσα ύλη. Κι εγώ σας ευχαριστώ. Κάτι τελευταίο. Να μη χάνουμε το χιούμορ μας ποτέ!